1. Sự phát triển bất thường của collagen trong sẹo tử cung liên quan đến hình thành nhau cài răng lược
Hội chứng nhau bám bất thường (nhau cài răng lược) xảy ra khi nhau thai phát triển quá sâu vào thành tử cung và không tự bong ra sau khi sinh, thường dẫn đến chảy máu đe dọa tính mạng và cần phải cắt bỏ tử cung.
Yếu tố nguy cơ mạnh nhất và phổ biến nhất là tiền sử sinh mổ, vì sẹo từ những lần sinh mổ trước có thể làm thay đổi cách nhau thai bám trong những lần mang thai sau. Nghiên cứu mới do UCLA Health, Hoa Kỳ dẫn đầu cho thấy, cách mô sẹo này lành lại có thể là chìa khóa để hiểu rõ hơn về cách hội chứng nhau thai bám bất thường phát triển, ai có nguy cơ và tại sao nhau thai lại bám không đúng cách.
Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Sản phụ khoa Hoa Kỳ đã sử dụng các mẫu mô phẫu thuật, mô hình chuột và hệ thống "nhau thai bám chặt trong đĩa" được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm để tìm hiểu cách cấu trúc collagen, khi bị rối hoặc bất thường thay vì được sắp xếp gọn gàng, góp phần vào sự bám dính nhau thai bất thường.
Yếu tố nguy cơ mạnh nhất và phổ biến nhất của nhau cài răng lược là tiền sử sinh mổ.
Thông qua hình ảnh 3D tiên tiến, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, collagen bị rối hoặc bất thường tại các vết sẹo tử cung cũ phá vỡ ranh giới bình thường giữa tử cung và nhau thai, tạo ra môi trường thuận lợi cho sự bám dính nhau thai bất thường và dẫn đến sinh nở có nguy cơ cao.
PGS.TS Yalda Afshar thuộc khoa Y học bào thai tại Trường Y David Geffen (UCLA), Giám đốc Chương trình Chăm sóc nhau cài răng lược UCLA Health, tác giả chính của nghiên cứu cho biết: "Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy vấn đề chính trong nhau cài răng lược không phải là sự phát triển bất thường của nhau thai mà là cách sẹo tử cung làm thay đổi cấu trúc và sự sắp xếp của collagen trong tử cung, làm tăng nguy cơ khi sinh nở".
Không phải tất cả các vết sẹo đều lành theo cùng một cách. Nghiên cứu này giúp giải thích tại sao một số bệnh nhân từng sinh mổ lại phát triển chứng nhau cài răng lược trong khi những người khác thì không, đồng thời chỉ ra những cách thức mới để chúng ta có thể xác định nguy cơ sớm hơn trước khi mang thai hoặc ngay từ giai đoạn đầu thai kỳ.
2. Làm gì để phát hiện sớm nhau cài răng lược?
Theo các chuyên gia y tế, nhau cài răng lược là biến chứng nặng của thai kỳ, làm tăng tỷ lệ tử vong và các biến chứng nặng cho mẹ như: sốc mất máu, cắt tử cung, rối loạn đông máu và thai nhi dễ bị suy hô hấp do sinh non…
Nguy hiểm ở chỗ, nhau cài răng lược hầu như không có triệu chứng hay dấu hiệu rõ rệt nào cho đến khi những tháng cuối thai kỳ người mẹ có thể xuất hiện tình trạng xuất huyết âm đạo bất thường.
Hiện nay với hệ thống máy siêu âm hiện đại đã có thể giúp phát hiện sớm tình trạng này. Vì thế, phụ nữ mang thai cần tuân thủ lịch khám thai đầy đủ theo chỉ định của bác sĩ, theo dõi thai kỳ phát hiện sớm những bất thường để can thiệp kịp thời.
Thai phụ có yếu tố nguy cơ nhau cài răng lược cần khám và theo dõi thai kỳ chặt chẽ.
Những phụ nữ đã từng sinh con bằng phương pháp mổ lấy thai có nguy cơ mắc nhau cài răng lược cao hơn những phụ nữ sinh thường do có vết sẹo mổ ở thành tử cung. Vì vậy, để hạn chế nguy cơ nhau cài răng lược, phụ nữ mang thai nên cố gắng sinh thường và hạn chế mổ lấy thai không cần thiết. Nên có kế hoạch sinh con phù hợp, khoảng cách giữa các lần mang thai phù hợp, nhất là sau khi mổ lấy thai.
Với những thai phụ có yếu tố nguy cơ như tiền sử mổ lấy thai, nạo hút thai nhiều lần, can thiệp phẫu thuật trong buồng tử cung, bị nhau tiền đạo... cần chủ động đi khám sớm ngay khi trễ kinh, thông báo tiền sử và theo dõi chặt chẽ theo chỉ định của bác sĩ.