1. Mối quan hệ giữa sữa mẹ và hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ sơ sinh
Sữa mẹ không chỉ là nguồn dinh dưỡng mà còn là một “hệ sinh thái” sống động, đóng vai trò quyết định trong việc hình thành hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ ngay từ những ngày đầu đời.
Hệ vi sinh vật đường ruột đóng vai trò thiết yếu trong việc phát triển hệ miễn dịch, hấp thụ chất dinh dưỡng và điều hòa trao đổi chất. Các vi sinh vật từ mẹ được truyền sang con đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và trưởng thành hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ.
Bằng chứng cho thấy hệ vi sinh vật trong sữa mẹ có thể góp phần vào tác dụng bảo vệ chống lại các bệnh mạn tính như hen suyễn, béo phì, đái tháo đường và dị ứng.
Sữa mẹ truyền các vi khuẩn đường ruột có lợi cho em bé.
Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature Communications đã xem xét mối quan hệ giữa hệ vi sinh vật trong sữa mẹ và hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ sơ sinh.
Một số nhóm vi khuẩn đã được phân lập từ các mẫu sữa mẹ bao gồm Staphylococcus, Streptococcus, Lactobacillus, Bifidobacterium, Veillonella và Escherichia. Trong số này, Bifidobacteria đặc biệt quan trọng vì chúng chiếm ưu thế trong đường ruột của trẻ sơ sinh bú mẹ, hỗ trợ tiêu hóa các oligosaccharide trong sữa mẹ và góp phần vào sức khỏe tổng thể của trẻ.
Phân tích hệ gene vi sinh vật cho thấy, hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ sơ sinh ban đầu chứa nhiều con đường sinh tổng hợp, đặc biệt là những con đường liên quan đến tổng hợp acid amin thiết yếu, nhưng số lượng giảm dần vào lúc sáu tháng tuổi, đặc biệt là ở những trẻ không có hệ vi khuẩn Bifidobacteria chiếm ưu thế hoặc không được bú mẹ hoàn toàn. Trong sữa mẹ, các con đường sinh tổng hợp vẫn dồi dào nhất với sự tổng hợp các acid amin thiết yếu tăng lên vào ba tháng sau sinh.
Nhìn chung, các phát hiện của nghiên cứu cung cấp những hiểu biết quan trọng về sự lây truyền vi sinh vật từ mẹ sang con, đồng thời tạo nền tảng cho các nghiên cứu sâu hơn về vai trò của hệ vi sinh vật trong sữa mẹ đối với sức khỏe trẻ sơ sinh.
2. Cách tận dụng tối đa nguồn sữa mẹ
Để đảm bảo trẻ được bú mẹ đầy đủ và tận dụng tối đa nguồn dinh dưỡng quý giá này, các chuyên gia khuyên các bà mẹ nên thực hiện những bước quan trọng sau:
Cho bé bú sớm và thường xuyên
Bú ngay sau sinh: Tận dụng “giờ vàng” sau khi sinh để trẻ được tiếp xúc da kề da và bú những giọt sữa non quý giá.
Cho bú theo nhu cầu: Không nên đợi đến khi bé khóc mới cho bú. Hãy chú ý các dấu hiệu sớm như: bé liếm môi, mút tay hoặc quay đầu tìm vú.
Càng cho bú nhiều sữa càng về: Cơ chế sản xuất sữa dựa trên quy luật cung – cầu. Khi bé mút vú, cơ thể mẹ sẽ tiết ra các hormone (oxytocin và prolactin) để tạo thêm sữa.
Cho bú đúng cách
Bé phải ngậm sâu vào quầng vú. Khớp ngậm đúng giúp bé rút được nhiều sữa nhất và giúp mẹ không bị đau rát hay nứt cổ gà.
Khi cho bé bú, mẹ có thể nằm nghiêng hoặc ngồi tựa lưng thoải mái. Khi mẹ thư giãn sữa sẽ dễ dàng “xuống” hơn.
Mẹ nên tranh thủ lúc con ngủ để nghỉ ngơi hồi sức và đảm bảo nguồn sữa.
Chú ý chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi
Sức khỏe của người mẹ quyết định trực tiếp đến lượng sữa cho trẻ bú. Mẹ cần ăn uống đủ chất, đa dạng, không quá kiêng khem. Hãy ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng và các món lợi sữa truyền thống (nhưng không nên quá lạm dụng một món duy nhất).
Chú ý uống đủ nước, khoảng 2,5 – 3 lít nước mỗi ngày (bao gồm nước lọc, sữa, nước canh).
Cần có chế độ sinh hoạt, nghỉ ngơi hợp lý, nhất là đảm bảo ngủ đủ giấc và giữ tinh thần lạc quan. Căng thẳng và thiếu ngủ là kẻ thù số một gây mất sữa. Cố gắng duy trì giấc ngủ 8 giờ/ngày, nên ngủ trưa và tranh thủ lúc con ngủ mẹ cũng nên nghỉ ngơi.