Trong suốt thời kỳ mang thai, chế độ ăn uống dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Đặc biệt với những sản phụ bị tiểu đường thì cân bằng dinh dưỡng càng khó hơn bao giờ hết. Vậy mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên ăn gì và kiêng ăn gì để đảm bảo sức khỏe?
Thế nào là tiểu đường thai kỳ?
Tiểu đường thai kỳ còn có tên gọi khác là đái tháo đường trong thai kỳ. Đây là tình trạng rối loạn chuyển hóa đường trong cơ thể sản phụ. Thời điểm thường xuất hiện là tháng thứ 4 của thai kỳ, sau sinh 6 tuần sản phụ có thể tự khỏi.
Khi bị đái tháo đường, sản phụ cần lấy máu xét nghiệm đường máu để làm chẩn đoán.
Ảnh hưởng của tiểu đường thai kỳ tới mẹ bầu
Tiểu đường thai kỳ gây ra nhiều ảnh hưởng tới cả mẹ bầu và thai nhi trong bụng. Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ thường tăng cân mất kiểm soát. Đa phần các thai sẽ to, đa ối và em bé sinh ra thường nặng trên 4kg.
Trong thời gian mang thai mẹ sẽ ăn uống nhiều hơn thường và đi tiểu nhiều. Mẹ dễ bị bệnh nấm candida tái phát nhiều lần. Nhiều sản phụ đái tháo đường có thể nhiễm trùng, viêm bể thận, viêm thận hoặc băng huyết sau sinh. Thai chết lưu, sẩy thai cũng là một tình trạng sản phụ tiểu đường dễ gặp phải.
Ảnh hưởng của tiểu đường thai kỳ tới thai nhi
Có rất nhiều ảnh hưởng của đái tháo đường tới thai nhi. Do lúc bầu mẹ tiểu đường sẽ dẫn đến kích thường thai to nên dễ gặp sang chấn khi sinh thường và sinh mổ. Bé dễ bị gãy xương, thậm chí là dị tật bẩm sinh. Tiểu đường thai kỳ làm tăng tỷ lệ tử vong của thai nhi và em bé sơ sinh trong tuần đầu tiên sau khi chào đời gấp 2 – 5 lần so với bình thường. Ngoài ra trẻ cũng có thể bị hạ đường huyết, hạ canxi, suy hô hấp. Nhiều trẻ có nguy cơ mắc đái tháo đường do di truyền.
Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên ăn gì?
Một chế độ ăn hợp lí có tác dụng rất tốt trong việc kiểm soát đường huyết cơ thể. Theo chuyên gia, mẹ bầu cần đáp ứng đủ nhu cầu về năng lượng và các chất dinh dưỡng. 4 nhóm thực phẩm cần đảm bảo là: tinh bột, đạm, béo, vitamin và khoáng chất.
- Nhóm tinh bột: Tinh bột sẽ thủy phân thành đường (glucoso). Các thực phẩm chứa tinh bột mẹ nên bổ sung là bún tươi, gạo lứt (còn vỏ cám), ngũ cốc nguyên cám,…
- Nhóm chất đạm: Cá, thịt, trứng, sữa, đậu…Lưu ý cho mẹ là nên sử dụng sữa tách béo và các loại sữa không đường.
- Nhóm chất béo: Có nhiều trong các loại cá, thịt bò, thịt lợn, bơ, phô mai. Mẹ nên sử dụng các loại hạt có dầu và dùng dầu thực vật để nấu ăn.
- Nhóm chất xơ: Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên ăn gì? 500-600g mỗi ngày sẽ rất tốt cho cơ thể. Chất xơ trong rau giúp ngăn ngừa hấp thu tinh bột hiệu quả.
- Vitamin và các khoáng chất: Trái cây là thực phẩm tốt cho mẹ bầu. Tuy nhiên mẹ nên ăn các loại có chỉ số đường huyết thấp. Một số gợi ý là bơ, dưa gang, nho, táo, kiwi…Trung bình một ngày mẹ chỉ nên ăn 50-100g trái cây. Nên ăn quả thay vì ép lấy nước uống.
Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ không nên ăn gì?
Khi bị đái tháo đường, mẹ bầu nên tránh các loại thực phẩm gây tăng đường huyết. Trà sữa, bánh kẹo, chè, kem…là một số thực phẩm điển hình. Mẹ cũng nên giảm lượng muối khi nấu ăn để tránh tăng huyết áp. Bên cạnh đó, lòng đỏ trứng, đồ chiên xào và nội tạng là những món có chất béo gây tăng mỡ không tốt cho cơ thể mẹ nên tránh xa.
Mẹ bầu trong thời gian mang thai bị tiểu đường cần đặc biệt tránh xa các loại chất kích thích như cà phê, bia, rượu. Đồ uống có gas như coca, pepsi hoặc nước ép trái cây cũng sẽ làm tăng đường huyết trong cơ thể.
